การลดจำนวนข้าราชการไม่ใช่แค่เรื่องจูงใจให้คนออก แต่ยังเป็นโจทย์ว่า รัฐจะรักษาความสามารถในการทำงานไว้ได้อย่างไร เมื่อจำนวนตำแหน่งลดลงตามไปด้วย
เมื่อ 30 ตุลาคม 2569 ปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ระบุว่าโครงการเกษียณก่อนกำหนดตั้งเป้าให้ข้าราชการออก 30,000 คนใน 5 ปี โดยไม่ยุบตำแหน่งที่ผู้เข้าร่วมครองอยู่ แต่จะยุบตำแหน่งอื่นในจำนวนเท่ากัน พร้อมระบุว่าอาจนำระบบดิจิทัลมาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ
ทางเลือกนี้เปิดให้หน่วยงานจัดตำแหน่งที่จะยุบต่างจากตำแหน่งของผู้ลาออกได้ แต่คำถามที่ยังต้องติดตามคือ จะเลือกยุบตำแหน่งใดและทดแทนงานอย่างไร เพื่อไม่ให้การลดจำนวนกระทบบริการประชาชน ซึ่งข้อมูลที่เปิดเผยยังไม่ได้ให้รายละเอียดส่วนนี้
สำหรับข้าราชการ แรงจูงใจและข้อจำกัดยังต้องรอความชัดเจน ปกรณ์ระบุว่าเกณฑ์เดิมคืออายุ 50 ปีขึ้นไป ส่วนค่าชดเชยอาจมีเพดานสูงสุด 15 เท่า ไม่ใช่ทุกคนได้เท่ากัน และผู้เข้าร่วมอาจถูกเรียกเงินคืนหากกลับเข้ารับราชการ
รัฐบาลตั้งใจเสนอรายละเอียดต่อคณะรัฐมนตรีช่วงกลางเดือนพฤศจิกายน 2569 และเริ่มโครงการก่อน 1 ตุลาคม 2570 ดังนั้นตัวเลขและเงื่อนไขที่เปิดเผยขณะนี้จึงควรอ่านเป็นแนวทางเบื้องต้น ไม่ใช่ข้อสรุปสุดท้าย