ประท้วงฝรั่งเศส จากงบการศึกษาสู่คำถามว่าใครรับภาระเศรษฐกิจ

การประท้วงในฝรั่งเศสเมื่อเดือนกันยายน 2026 ไม่ได้หยุดอยู่ที่ห้องเรียน เมื่อข้อเรียกร้องด้านการศึกษาขยายไปสู่ค่าครองชีพและความยุติธรรมทางเศรษฐกิจ ผู้เข้าร่วมจึงมีตั้งแต่นักเรียน ครูและผู้ปกครอง ไปจนถึงองค์กรทางการเมืองและสหภาพแรงงาน

ธนสักก์ เจนมานะ ให้สัมภาษณ์กับวันโอวันว่า จุดเริ่มต้นเกี่ยวข้องกับค่าจ้างครูและความเหลื่อมล้ำระหว่างเมืองกับชนบท ก่อนเชื่อมเข้ากับคำถามใหญ่เรื่องบทบาทรัฐในการจัดสรรทรัพยากร ทั้งการศึกษา สาธารณสุขและสวัสดิการ

ในมุมอำนาจต่อรอง การที่หลายกลุ่มเข้าร่วมอาจเพิ่มน้ำหนักให้ข้อเรียกร้อง แต่แต่ละกลุ่มก็มีปัญหาเฉพาะของตน การหาข้อเสนอร่วมจึงเป็นโจทย์สำคัญ ขณะที่รัฐต้องเผชิญคำถามว่าจะจัดลำดับรายจ่ายอย่างไรเมื่อประชาชนกังวลทั้งคุณภาพบริการและค่าครองชีพ

ธนสักก์มองว่าการลดภาษีบางประเภทในสมัยประธานาธิบดีแอมานุแอล มาครงเอื้อคนรวยและทำให้รายได้รัฐลดลง นี่เป็นมุมวิเคราะห์ต่อความสัมพันธ์ระหว่างนโยบายภาษีกับงบประมาณ ไม่ใช่ข้อสรุปว่าการลดภาษีเพียงอย่างเดียวเป็นสาเหตุของการประท้วง

ข้อเสนอเก็บภาษีความมั่งคั่งและมรดกจึงสะท้อนอีกทางเลือกในการหารายได้ แต่ข้อมูลที่มีไม่ได้ระบุว่ารัฐบาลจะตอบรับอย่างไร ประเด็นที่ยังเปิดอยู่คือสังคมฝรั่งเศสจะตกลงแบ่งภาระและจัดสรรทรัพยากรกันแบบใด